Hoe stel ik een PSA-beleid op? Een gids voor HR-professionals

Nieuws

22/3/2025

-

Elise Spiering

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) kan veel impact hebben op de gezondheid en productiviteit van medewerkers. Daarom is het van belang dat organisaties een duidelijk PSA-beleid opstellen én implementeren om risico’s zoals werkstress, pesten en andere psychosociale problemen te voorkomen en een veilige werkomgeving te bevorderen.

Deze blogpost helpt HR-medewerkers om een compleet PSA-beleid op te stellen dat de werkomstandigheden verbetert en de mentale gezondheid van medewerkers ondersteunt.

 

1. Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?

Voordat je begint met het schrijven van het PSA-beleid, is het belangrijk om te begrijpen wat het inhoudt. PSA is een afkorting voor psychosociale arbeidsbelasting en verwijst naar alle psychosociale factoren die stress kunnen veroorzaken op het werk. Deze factoren worden ook wel ongewenste omgangsvormen genoemd. Denk hierbij aan pesten, discriminatie, (seksuele) intimidatie, agressie, geweld en werkdruk.

Iedereen in Nederland heeft recht op een (sociaal) veilige werkomgeving in zowel fysiek als psychosociaal opzicht. Om psychosociale problemen, zoals een burn-out, depressie of angst te beperken, hebben werkgevers op basis van de Arbowet een verantwoordelijkheid om hier beleid op te voeren. Een PSA-beleid moet daarom gericht zijn op het identificeren en verminderen van risico’s die deze belasting veroorzaken. Dit kan door het monitoren van werkdruk, het bevorderen van een gezonde werkcultuur, het aanstellen van interne en externe vertrouwenspersonen en het bieden van ondersteuning aan medewerkers.

 

2. Bepaal de risico’s en maatregelen

Bij het opstellen van een PSA-beleid is het belangrijk om eerst de sociale arbeidsrisico’s binnen de organisatie in kaart te brengen. Geef hierbij aan hoe medewerkers de organisatie ervaren op het gebied van psychosociale arbeidsbelasting en wat de psychosociale risico’s binnen de organisatie zijn die kunnen zorgen voor uitval.

Is het nog niet duidelijk wat de psychosociale arbeidsrisico’s zijn binnen jouw organisatie? Dan kan AndereWending een PSA-onderzoek uitvoeren. Het PSA-onderzoek wordt gebruikt als nulmeting om overzicht te krijgen van de psychosociale arbeidsrisico's binnen de organisatie. Hierdoor kunnen gesignaleerde PSA-punten gemakkelijk omgezet worden in maatregelen. Klik hier voor meer informatie over het PSA-onderzoek.

 

Sociale arbeidsrisico’s kunnen onder andere zijn:

  • Werkdruk: te veel werk of onduidelijke taakbeschrijvingen kunnen stress veroorzaken.
  • Pesten of intimidatie: een niet ondersteunende werkcultuur kan leiden tot conflicten of pestgedrag.
  • Onzekerheid: gebrek aan duidelijkheid over de toekomst of het beleid kan angst bij medewerkers veroorzaken.

Zodra de risico’s zijn geïdentificeerd, moet het beleid aantoonbare maatregelen bevatten om deze risico’s te minimaliseren. AndereWending ondersteunt onze klanten bij de uitvoering van deze maatregelen. Denk aan het bieden van training voor leidinggevenden, ondersteuning bij het maken van de gedragscode en het aanbieden van psychologische ondersteuning door het zichtbaar maken van de vertrouwenspersonen en het aanbieden van externe counseling.

 

3. Betrek medewerkers en creëer een open communicatiekanaal

Een PSA-beleid kan pas effectief zijn als medewerkers zich veilig voelen om problemen te melden. Het is belangrijk om een cultuur van open communicatie te creëren waarin medewerkers zich ondersteund voelen bij het aangeven van psychosociale problemen. Een gedragscode, die deel uitmaakt van het PSA-beleid, helpt hierbij. In de gedragscode staat duidelijk beschreven welk gedrag de organisatie wenst te zien van medewerkers en welk gedrag absoluut als onwenselijk beschouwd wordt.  

Zorg ervoor dat je beleid duidelijke kanalen bevat voor medewerkers om stress of problemen op het werk te melden. Dit kan via vertrouwenspersonen, anonieme meldingssystemen, of directe lijnen naar HR. Het beleid moet ook het belang van vertrouwelijkheid en respect voor de privacy van medewerkers benadrukken.

 

4. Opleiding en ondersteuning voor leidinggevenden

Leidinggevenden spelen een cruciale rol in het voorkomen van psychosociale arbeidsbelasting. Ze moeten in staat zijn om signalen van stress of andere psychosociale problemen tijdig te herkennen en erop te reageren. Zorg ervoor dat je trainingen en workshops biedt voor leidinggevenden, zodat ze beter kunnen omgaan met stressvolle situaties, medewerkers kunnen ondersteunen en gezonde werkrelaties kunnen bevorderen. Daarnaast wordt hierdoor op aantoonbaar voldaan de maatregelen van het PSA-beleid om psychosociale arbeidsrisico's te minimaliseren.

 

5. Monitoren, evalueren en bijstellen

Een PSA-beleid is geen statisch document; het moet continu gemonitord en geëvalueerd worden om te waarborgen dat het effectief blijft. Zorg ervoor dat je regelmatig feedback verzamelt van medewerkers over de werkomstandigheden en hun ervaringen met het beleid. Dit kan door middel van enquêtes, of het bijhouden van verzuim statistieken. Het beleid moet flexibel genoeg zijn om aanpassingen te maken wanneer blijkt dat bepaalde maatregelen niet het gewenste effect hebben. Dit zorgt ervoor dat het beleid zich blijft aanpassen aan de veranderende behoeften van de organisatie en medewerkers.

 

Een PSA-beleid opstellen voor jouw organisatie?

Het opstellen van een effectief PSA-beleid is essentieel om psychosociale arbeidsbelasting binnen de organisatie te verminderen en de mentale gezondheid van medewerkers te bevorderen. Door risico’s in kaart te brengen, medewerkers te betrekken, een vertrouwenspersoon aan te stellen, leidinggevenden te trainen en het beleid regelmatig te evalueren, creëer je een veilige en ondersteunende werkomgeving.

 

Een gesprek maakt zoveel meer duidelijk

Wil je meer informatie over het opstellen van een PSA-beleid of deskundig advies over het implementeren van het PSA-beleid in jouw organisatie. We helpen graag! Neem eenvoudig contact met ons op door te bellen: 06- 2022 88 45of door te mailen: contact@anderewending.nl

Elise Spiering

Om werkstress, pesten en andere psychosociale risico's effectief te voorkomen en een veilige werkomgeving te creëren, is het essentieel dat organisaties een duidelijk en goed uitgevoerd PSA-beleid inclusief gedragscode hebben. Met mijn expertise in zorgethiek & beleid (MA) begeleid ik uw organisatie graag bij het opstellen en implementeren hiervan.